بررسی تأثیر تنش کمبود آب و مدیریت تلفیقی کود بر کیفیت علوفه و پروتئین خام در کشت مخلوط ذرت و آفتابگردان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زراعت، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 گروه زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه آگروتکنولوژی، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.

10.22092/aj.2026.373918.1730

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر تنش کمبود آب و مدیریت تلفیقی کود بر کیفیت علوفه و پروتئین خام در کشت مخلوط ذرت و آفتابگردان، طی دو سال زراعی در شهرستان ماهشهر (استان خوزستان) به‌صورت کرت‌های دوبار خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. فاکتورها شامل سه سطح آبیاری (تخلیه ۵۰، ۶۵ و ۸۰ درصد رطوبت قابل استفاده)، سه تیمار کودی (شیمیایی، آلی-زیستی و تلفیقی) و پنج الگوی کشت مخلوط (کشت خالص ذرت، کشت خالص آفتابگردان و نسبت‌های ۵۰:۵۰، ۷۵:۲۵ و ۲۵:۷۵) بودند. نتایج نشان داد که افزایش شدت تنش کمبود آب، اگرچه باعث افزایش معنی‌دار پروتئین دانه ذرت (تا ۱۳ درصد) و پروتئین بیوماس آفتابگردان (تا ۵۵/۲ درصد) شد، اما با افزایش فیبر شوینده اسیدی (ADF) و فیبر شوینده خنثی (NDF) و کاهش کل مواد جامد محلول (TSS)، شاخص‌های قابلیت هضم علوفه را کاهش داد. در بین تیمارهای کودی، کاربرد تلفیقی بیشترین تأثیر را بر بهبود کیفیت علوفه در تمام سطوح تنش داشت و الگوی کشت ۷۵ درصد ذرت + ۲۵ درصد آفتابگردان به‌عنوان بهترین ترکیب اختلاط از نظر کاهش فیبرهای نامحلول و افزایش مواد مغذی شناخته شد. به‌طورکلی، نتایج این پژوهش نشان داد که مدیریت تلفیقی کود همراه با الگوی کشت مخلوط مناسب، ضمن تعدیل اثرات مخرب تنش کمبود آب، می‌تواند کیفیت تغذیه‌ای علوفه را بهبود بخشد و به‌عنوان راهبرد عملی برای تولید علوفه باکیفیت در مناطق با محدودیت منابع آبی قابل توصیه است.

کلیدواژه‌ها