بررسی تأثیر مدیریت تاریخ کاشت بر عملکرد و صفات رشدی ارقام کنجد در منطقه درگز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد.

10.22092/aj.2026.372909.1724

چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر تاریخ‌های مختلف کاشت بر خصوصیات ارقام کنجد در سال زراعی 1402 در منطقه درگز استان خراسان رضوی آزمایش به‌صورت کرت‌های یک بار خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل عامل اصلی تاریخ کاشت در سه سطح 26 اردیبهشت‌ماه، 11 خردادماه و 27 خردادماه بود و عامل فرعی آزمایش چهار رقم کنجد شامل: توده بومی، رقم داورزن، توده سیاه و رقم مهاجر بود. اثر متقابل تاریخ کاشت و رقم بر تعداد روز تا گلدهی، طول دوره گلدهی تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، طول کپسول و تعداد شاخه جانبی، تعداد دانه در کپسول، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیک معنی‌دار گردید. بیشترین ارتفاع بوته در تاریخ کاشت اول با میانگین 135.7 سانتی‌متر و کمترین آن در تاریخ کاشت سوم با 84.70 سانتی‌متر به‌دست آمد. در بین ارقام نیز رقم مهاجر با میانگین 120.2 سانتی‌متر بیشترین ارتفاع بوته را داشت. بیشترین عملکرد دانه در رقم مهاجر و تاریخ کاشت اول با میانگین 3164 کیلوگرم در هکتار به‌دست آمد و پس از آن توده بومی و توده سیاه به‌ترتیب با 2470 و 2446 کیلوگرم در هکتار قرار گرفتند. همچنین رقم مهاجر با میانگین 38.88 درصد بیشترین درصد روغن را داشت که اختلاف معنی‌داری با توده بومی با میانگین 38.15 درصد نداشت. این نتایج نشان داد با تأخیر در کاشت کنجد به دلیل کاهش طول دوره رشد و عدم وجود زمان کافی برای رشد و توسعه تاج پوشش و برخورد با بارندگی پاییزه عملکرد دانه کاهش یافت.

کلیدواژه‌ها