اثر تاریخ کاشت و مکان بر برخی خصوصیات زراعی و عملکرد دانه ژنوتیپ‌های کنجد متحمل به ریزش دانه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی گرگان

2 Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources (GUASNR), Gorgan, Iran

3 استادیار بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

10.22092/aj.2025.366877.1683

چکیده

به منظور ارزیابی اثر تاریخ‌ کاشت بر خصوصیات زراعی و عملکرد دانه سه ژنوتیپ کنجد، پژوهشی به صورت کرتهای یکبار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 3 تکرار در گرگان و گنبدکاوس (استان گلستان) در سال زراعی 1401-1400 اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل تاریخ کاشت در 2 سطح (15 خرداد ماه و 10 تیرماه) به عنوان عامل اصلی، ژنوتیپ‌های متحمل به ریزش دانه ( KARA0 ، KARA24 و KARA42) به عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد اثر تاریخ کاشت به غیر از ارتفاع بوته و ارتفاع کپسول بندی، بر بقیه صفات اثر معنی داری داشتند. به-طوریکه در تاریخ کاشت اول (15 خرداد ) میانگین عملکرد دانه در گرگان و گنبد به‌ترتیب 2/2255 و 9/1950 کیلوگرم در هکتاربدست آمد. همچنین ژنوتیپ‌های کاشته شده نیز از نظر صفات زراعی اختلاف آماری معنی‌داری را نشان داد. به‌طوری‌که ژنوتیپ KARA24 در منطقه گرگان با میانگین عملکرد دانه 9/2227 کیلوگرم در هکتار و در شرایط اقلیمی منطقه گنبد نیز همین ژنوتیپ با 8/1918 کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد دانه را در مقایسه با سایر ژنوتیپ‌ها داشت. مزرعه گرگان از نظر صفات ارتفاع بوته، تعداد دانه در کپسول و نیز عملکرد دانه کنجد در هکتار در مقایسه با ایستگاه گنبد برتری داشت. نتایج مقایسه میانگین برهمکنش سه تیمار مکان کاشت، تاریخ کاشت و ژنوتیپ برای صفات زراعی نشان داد بیشترین عملکرد دانه مربوط به تاریخ کاشت 15 خرداد در ایستگاه گرگان در دو ژنوتیپ KARA24 و KARA42 به ترتیب با 2300 و 2299 کیلوگرم دانه در هکتار بود.

کلیدواژه‌ها

پژوهش های کاربردی زراعی
دوره 37، شماره 2 - شماره پیاپی 143
مقالات
دی 1404
صفحه 15-33

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار